Een tyleen knie gebruik je om een PE-tyleenslang gecontroleerd van richting te laten veranderen. De meest gebruikte uitvoering is een 90 graden tyleen knie, waarmee je een scherpe bocht maakt zonder de leiding zelf te knikken. Tyleen knieën worden veel gebruikt bij drinkwaterleidingen, beregening, irrigatie, buitenkranen, pompen, drinkbakken en andere installaties met PE-leiding. De koppeling wordt mechanisch gemonteerd met een knelsysteem en hoeft dus niet te worden verlijmd. Bij PVCVoordeel vind je tyleen knieën in verschillende diameters en uitvoeringen, zodat je eenvoudig een passende bocht maakt binnen hetzelfde PE-leidingsysteem.
Wat is een tyleen knie?
Een tyleen knie is een PE-koppeling waarmee je de richting van een tyleenslang verandert. De standaarduitvoering maakt een hoek van 90 graden. Bijvoorbeeld:
25 mm tyleenslang → 25 mm knie 90° → 25 mm tyleenslang
De knie zorgt ervoor dat de leiding compact van richting kan veranderen zonder dat de tyleenslang te scherp hoeft te worden gebogen.
Wanneer gebruik je een tyleen knie?
Een tyleen knie is vooral handig wanneer:
-
weinig ruimte beschikbaar is;
-
de leiding langs een muur moet lopen;
-
de leiding uit de grond omhoog komt;
-
een aansluiting in een technische ruimte wordt gemaakt;
-
de minimale buigradius van de leiding niet haalbaar is;
-
een strakke 90 graden bocht gewenst is.
PE-leiding is flexibel, maar niet onbeperkt buigbaar. Een te scherpe bocht kan de leiding vervormen of knikken. In dat geval is een knie de juiste oplossing.
Tyleen knie of de slang zelf buigen?
Bij een ruime bocht kun je de tyleenslang vaak zonder koppeling buigen. Dat heeft als voordeel dat je:
-
minder koppelingen nodig hebt;
-
minder potentiële lekpunten creëert;
-
minder lokale weerstand veroorzaakt.
Maar wanneer de beschikbare ruimte beperkt is, wordt een tyleen knie praktischer. Gebruik dus:
ruime bocht → leiding zelf buigen
krappe bocht → tyleen knie gebruiken
Welke maat tyleen knie heb je nodig?
De maat van de knie wordt bepaald door de buitendiameter van de tyleenslang. Bijvoorbeeld:
| Tyleenslang | Benodigde knie |
|---|---|
| 20 mm | 20 mm tyleen knie |
| 25 mm | 25 mm tyleen knie |
| 32 mm | 32 mm tyleen knie |
| 40 mm | 40 mm tyleen knie |
| 50 mm | 50 mm tyleen knie |
| 63 mm | 63 mm tyleen knie |
Meet bij twijfel altijd de buitendiameter van de PE-leiding. Niet de binnendiameter. De binnendiameter kan namelijk verschillen door de wanddikte en SDR-klasse.
Tyleen knie 90 graden
De meest gebruikte uitvoering is de 90 graden tyleen knie. Deze gebruik je bijvoorbeeld:
-
bij een hoek langs een gevel;
-
bij een leiding die uit de grond omhoog komt;
-
in een pompinstallatie;
-
bij een aansluiting op een buitenkraan;
-
in een beregeningsverdeler;
-
in een technische ruimte.
De 90 graden vorm maakt een compacte installatie mogelijk.
Tyleen knie voor beregening
In beregeningsinstallaties wordt een knie gebruikt wanneer een PE-hoofdleiding van tyleenslang voor beregening een scherpe hoek moet maken.
Bijvoorbeeld: 32 mm hoofdleiding → 32 mm knie → volgende leidingtraject
Gebruik niet onnodig veel knieën. Iedere bocht veroorzaakt extra weerstand en daarmee enig drukverlies. Wanneer de ruimte het toelaat, is een ruime bocht in de PE-leiding hydraulisch gunstiger.
Tyleen knie voor irrigatie
Ook bij irrigatie kan een knie handig zijn. Denk aan:
-
een hoofdleiding langs een kas;
-
leiding langs borders;
-
opgaande leiding naar een verdeler;
-
overgang van horizontaal naar verticaal.
Bij grotere irrigatiesystemen is het verstandig om de hoofdleiding van tyleenslang voor irrigatie zo recht mogelijk te houden en alleen een knie te gebruiken waar dat echt nodig is.
Tyleen knie voor drinkwater
Een tyleen knie kan ook worden toegepast in een drinkwaterinstallatie, mits de fitting daarvoor geschikt is. Gebruik dan uitsluitend:
-
drinkwatergeschikte koppelingen;
-
geschikte afsluiters en appendages.
Controleer altijd de productspecificaties van de gekozen knie. Gebruik onze handige interactieve keuzehulp tyleenkoppeling voor het kiezen van de juiste tyleenkoppeling voor jouw situatie.
Tyleen knie bij een buitenkraan
Een veel voorkomende situatie is een tyleenslang die ondergronds naar een gevel loopt en daar omhoog moet naar een buitenkraan. Een mogelijke opbouw is:
↓
90° tyleen knie
↓
verticale PE-leiding
↓
PE-muurplaat
↓
buitenkraan
Met een knie kun je de leiding compact omhoog leiden.
Tyleen knie bij een pomp
Bij pompen is een knie soms nodig wanneer de leiding direct na de pomp van richting moet veranderen. Let wel op dat je de leiding niet onnodig direct tegen de pompaansluiting laat draaien. Een bocht vlak bij een pomp kan extra weerstand veroorzaken. Bij zuigleidingen is dat extra belangrijk. Houd die leiding bij voorkeur zo kort en ruim mogelijk en beperk het aantal bochten. Bekijk onze adviespagina Tyleenslang aansluiten op een pomp voor meer informatie.
Tyleen knie met schroefdraad
Naast een knie met twee PE-knelaansluitingen bestaan er ook uitvoeringen met schroefdraad. Bijvoorbeeld:
25 mm PE x ¾ inch binnendraad knie
of:
32 mm PE x 1 inch buitendraad knie
Deze zijn handig voor aansluiting op:
-
buitenkranen;
-
pompen;
-
afsluiters;
Binnen- of buitendraad?
Bij een knie met draad moet je altijd controleren welke aansluiting het andere onderdeel heeft. De regel is: binnendraad sluit aan op buitendraad en andersom. Controleer daarnaast de inchmaat. Een ¾ inch aansluiting past niet op 1 inch.
Hoe monteer je een tyleen knie?
De montage is vergelijkbaar met andere PE-knelkoppelingen. Lees meer hierover op onze pagina Tyleenkoppeling aansluiten.
Stap 1: sluit de watertoevoer af
Maak de leiding drukloos.
Stap 2: snijd de tyleenslang recht af
Gebruik bij voorkeur een goede PE-buisschaar of PVC/PE zaag.
Stap 3: controleer de leiding
Controleer op:
-
beschadigingen;
-
bramen;
-
vervorming;
-
vuil.
Stap 4: steek de leiding volledig in de knie
Duw de tyleenslang tot aan de aanslag.
Stap 5: draai de wartel vast
Volg de instructies van de fabrikant.
Stap 6: monteer de tweede leiding
Herhaal dezelfde werkwijze aan de andere zijde.
Stap 7: zet de installatie onder druk
Controleer de volledige koppeling op lekkage.
Moet je een tyleen knie lijmen?
Nee. Een PE-koppeling wordt niet verlijmd. Gebruik dus geen PVC-lijm. De afdichting wordt gemaakt door het interne knelsysteem en de afdichtring van de koppeling.
Mag een tyleen knie onder de grond?
Ja, veel uitvoeringen zijn geschikt voor ondergrondse montage. Controleer wel altijd de productspecificaties. Bij ondergrondse montage is het belangrijk dat de leiding:
-
spanningsvrij ligt;
-
op een goed zandbed rust;
-
niet tegen scherpe stenen ligt;
-
vóór het ingraven op lekkage wordt getest.
Hoeveel drukverlies veroorzaakt een knie?
Iedere bocht zorgt voor extra weerstand. Een 90 graden knie veroorzaakt meer weerstand dan een ruime bocht in een rechte leiding. Bij kleine installaties is dat verschil meestal beperkt. Bij lange leidingen, hoge debieten of veel knieën kan het wel relevant worden. Daarom is het verstandig om:
-
het aantal knieën te beperken;
-
een ruime leidingdiameter te gebruiken;
-
bochten waar mogelijk in de leiding zelf te maken.
Wanneer beter geen knie gebruiken?
Gebruik geen knie wanneer je met een ruime natuurlijke bocht hetzelfde resultaat kunt bereiken. Een directe leidingbocht heeft voordelen:
-
minder koppelingen;
-
minder kans op lekkage;
-
minder drukverlies;
-
lagere materiaalkosten.
Een knie is dus vooral bedoeld voor situaties waarin de ruimte beperkt is.
Tyleen knie versus PVC knie
Een tyleen knie en PVC knie lijken functioneel op elkaar, maar worden anders gemonteerd.
Tyleen knie:
-
voor PE-leiding;
-
mechanische knelverbinding;
-
niet lijmen.
-
voor PVC;
-
meestal lijmverbinding;
-
star systeem.
Gebruik nooit een PVC-lijmfitting rechtstreeks op een PE-tyleenslang. Met een PVC/PE tyleenkoppeling kan je eenvoudig een overgang maken.
Tyleen knie versus messing knie
Een messing knie wordt vaak gebruikt bij schroefdraadverbindingen en binneninstallaties. Een kunststof PE-knie is juist ideaal wanneer beide zijden uit tyleenslang bestaan.
Messing wordt eerder gekozen bij:
-
overgang naar koper;
-
pompen;
-
metalen afsluiters;
-
beperkte montageruimte.
Voor een volledige PE-installatie is een kunststof tyleen knie meestal de eenvoudigste oplossing.
Voordelen van een tyleen knie
Een tyleen knie biedt meerdere voordelen.
Compacte bocht
Ideaal bij weinig ruimte.
Snelle montage
Geen lijm of droogtijd nodig.
Geschikt voor PE-leiding
Speciaal ontworpen voor tyleenslang.
Ondergronds toepasbaar
Veel uitvoeringen zijn geschikt voor ingraven.
Breed assortiment
Beschikbaar in verschillende diameters en draaduitvoeringen.
Demonteerbaar
Veel knelkoppelingen kunnen later worden losgemaakt.
Veelgemaakte fouten
De verkeerde maat kiezen
Gebruik de buitendiameter van de PE-leiding.
De leiding scheef afsnijden
Hierdoor kan de afdichting ongelijk worden belast.
De leiding niet volledig insteken
Dit kan lekkage veroorzaken.
Te veel knieën gebruiken
Dat verhoogt het drukverlies.
De leiding onder spanning monteren
Laat beide leidingen recht en ontspannen in de knie lopen.
PVC-lijm gebruiken
PE-koppelingen worden niet verlijmd.
Verkeerde draadmaat kiezen
Controleer zowel binnen- of buitendraad als de inchmaat.
Welke koppelingen combineer je met een tyleen knie?
Een tyleen knie maakt meestal deel uit van een compleet PE-systeem met:
-
rechte koppelingen;
-
verloopkoppelingen;
-
eindstoppen;
-
kogelkranen;
-
koppelingen met binnen- of buitendraad.
Daarmee kun je vrijwel ieder leidingtracé volledig in PE opbouwen.
Tyleen knie kopen bij PVCVoordeel
Bij PVCVoordeel vind je tyleen knieën in verschillende maten en uitvoeringen voor het maken van compacte en betrouwbare bochten in PE-leiding. Kies eerst de juiste diameter op basis van de buitendiameter van de tyleenslang. Bepaal daarna of je een knie met twee PE-aansluitingen nodig hebt of een uitvoering met binnen- of buitendraad. Combineer de knie direct met passende tyleenslang, rechte koppelingen, T-stukken, verloopkoppelingen, muurplaten en afsluiters. Zo kun je een complete PE-waterleiding opbouwen met koppelingen die op elkaar zijn afgestemd.
Een tyleen knie gebruik je wanneer een PE-waterleiding een scherpe richtingsverandering moet maken en de natuurlijke buigradius van de tyleenslang niet voldoende is. De meest gebruikte uitvoering is een 90 graden knie met twee PE-knelaansluitingen. Daarnaast zijn er uitvoeringen met schroefdraad voor aansluiting op bijvoorbeeld een pomp, kraan of afsluiter. Kies de knie op basis van de buitendiameter van de tyleenslang en houd de hoofdleiding waar mogelijk zo recht mogelijk. Iedere extra bocht veroorzaakt namelijk enige weerstand. Met een passende tyleen knie maak je snel een sterke, compacte en waterdichte bocht in een drinkwater-, beregenings- of irrigatieleiding.
Bekijk ook:
Tyleenslang HDPE
Tyleen T-stukken,
Rechte tyleenkoppelingen
Verloopkoppelingen
Tyleenslang koppelen,
Welke tyleenkoppeling heb ik nodig?
Een tyleen knie is een PE-koppeling waarmee je de richting van een tyleenslang verandert, meestal met 90 graden.
Gebruik dezelfde maat als de buitendiameter van de tyleenslang.
Bij een ruime bocht wel. Gebruik een knie wanneer de bocht te scherp wordt.
Nee. De koppeling werkt met een mechanisch knelsysteem.
Veel uitvoeringen wel. Controleer altijd de productinformatie.
Dat hangt af van de gekozen uitvoering. Gebruik alleen drinkwatergeschikte koppelingen in een drinkwaterinstallatie.
Ja, enigszins. Bij veel knieën of hoge debieten kan dit merkbaar worden.
Een 25 mm PE-knie.
Een 32 mm PE-knie.
Ja. Daarmee kun je PE-leiding aansluiten op bijvoorbeeld een pomp, kraan of afsluiter.