Waterleiding warmtepomp

Een goede waterleiding voor een warmtepomp is essentieel voor een stabiele doorstroming, een goed rendement en een betrouwbare werking van de installatie. Afhankelijk van het type warmtepomp kan het gaan om leidingen voor cv-water, bronwater, zwembadwater of een ander gesloten watersysteem. 
Bij PVCVoordeel vind je materialen voor het aanleggen en aansluiten van verschillende waterleidingen rondom warmtepompsystemen, waaronder PE-tyleenslang, PVC drukleiding, meerlagenbuis, koppelingen, afsluiters en overgangsstukken. Welk leidingsysteem het meest geschikt is, hangt af van het type warmtepomp, de watertemperatuur, de druk, het debiet en de afstand tussen de warmtepomp en de rest van de installatie. De belangrijkste regel is: kies het leidingmateriaal en de diameter op basis van de toepassing en niet alleen op basis van de aansluitmaat van de warmtepomp.

Welke waterleiding heb je nodig voor een warmtepomp?

Dat hangt af van het type warmtepomp. Bij een warmtepomp kun je onder andere te maken krijgen met:

• cv-waterleidingen;
• leidingen naar een buffervat;
• leidingen naar vloerverwarming;
• bronleidingen;
• zwembadleidingen;
• condensafvoer;
• leidingen naar een warmtewisselaar.

Daarom bestaat er niet één universele waterleiding die voor iedere warmtepomp geschikt is.

Waterleiding voor een lucht-water warmtepomp

Bij een lucht-water warmtepomp wordt warmte uit de buitenlucht overgedragen aan een watersysteem. Bij een monoblock-installatie lopen er vaak waterleidingen tussen de buitenunit en de binneninstallatie. Die leidingen moeten geschikt zijn voor:

• de werktemperatuur;
• systeemdruk;
• glycol wanneer dat wordt gebruikt;
• buitenopstelling;
• vorst;
• isolatie.

Voor dit soort cv-waterleidingen wordt vaak een geschikt meerlagenbuissysteem of een ander verwarmingsgeschikt leidingsysteem gebruikt.

Waterleiding bij een split warmtepomp

Bij een split warmtepomp loopt er tussen binnen- en buitenunit meestal koudemiddelleiding in plaats van cv-water. De waterleiding bevindt zich dan vooral aan de binnenzijde van de installatie. Denk aan:

• warmtepomp naar buffervat;
• buffervat naar vloerverwarming;
• tapwaterboiler;
• verdeler.

Controleer altijd het installatieschema van de fabrikant.

Waterleiding voor een monoblock warmtepomp

Bij een monoblock warmtepomp bevindt het koudemiddelcircuit zich volledig in de buitenunit. Het verwarmingswater loopt daardoor naar buiten. Dat maakt de waterleiding extra belangrijk. Let op:

• vorstbeveiliging;
• leidingisolatie;
• correcte diameter;
• korte leidinglengte;
• goede afsluiters;
• mogelijkheid om af te tappen.

Welke leiding gebruik je tussen warmtepomp en buffervat?

Voor de verbinding tussen warmtepomp en buffervat wordt vaak een leiding gebruikt die geschikt is voor cv-water en hogere temperaturen. Meerlagenbuis kan hiervoor een praktische oplossing zijn, mits het gekozen systeem geschikt is voor:

• temperatuur;
• druk;
• glycol;
• verwarmingswater.

Gebruik geen standaard koudwater-PE leiding voor een warm cv-circuit tenzij de productgegevens dit expliciet toelaten.

Kan tyleenslang worden gebruikt bij een warmtepomp?

Dat hangt sterk af van de toepassing. Normale PE100 tyleenslang voor water is vooral bedoeld voor koudwater- en drukwatertoepassingen. Voor het warme cv-circuit van een warmtepomp is standaard tyleenslang meestal niet de eerste keuze. PE kan wel relevant zijn bij:

• grondgebonden bronleidingen;
• koudere watercircuits;
• zwembadwarmtepompen;
• toevoerleidingen die binnen de productspecificaties vallen.

Controleer altijd de temperatuur- en drukgrenzen van de specifieke PE-leiding.

PE-leiding voor bodemgebonden warmtepomp

Bij een bodemgebonden warmtepomp worden PE-leidingen veel gebruikt in het broncircuit. Daarin circuleert een vloeistof die warmte uit de bodem opneemt. PE is hiervoor geschikt vanwege:

• corrosiebestendigheid;
• flexibiliteit;
• lange lengtes;
• ondergrondse toepasbaarheid.

De exacte PE-kwaliteit, SDR en diameter moeten worden afgestemd op het ontwerp van de broninstallatie.

Waterleiding zwembadwarmtepomp

Bij een zwembadwarmtepomp is de situatie anders. Hier wordt zwembadwater door de warmtepomp geleid. Een veelgebruikte opbouw is:

zwembadpomp → filter → bypass → warmtepomp → retour zwembad

Voor dit type installatie wordt vaak PVC drukleiding gebruikt. De diameter is meestal afgestemd op de zwembadpomp en de aansluitingen van de warmtepomp.

Welke diameter waterleiding voor een warmtepomp?

De juiste diameter hangt af van:

• warmtepompvermogen;
• vereist debiet;
• leidinglengte;
• temperatuurverschil;
• drukverlies;
• pompcapaciteit;
• aantal bochten en afsluiters.

De aansluitmaat van de warmtepomp is dus slechts een deel van de informatie.

Waarom is de juiste diameter belangrijk?

Een te kleine leiding veroorzaakt meer weerstand. Dat kan leiden tot:

• te laag debiet;
• hoger energieverbruik;
• stromingsgeluid;
• storingen;
• minder efficiëntie.

Een te grote leiding is technisch meestal geen probleem, maar kan onnodig duur en lastig te monteren zijn.

Drukverlies in warmtepompleidingen

Iedere meter leiding en iedere fitting veroorzaakt weerstand. Belangrijke factoren zijn:

• binnendiameter;
• debiet;
• leidinglengte;
• bochten;
• T-stukken;
• afsluiters;
• filters;
• warmtewisselaars.

Bij een warmtepompinstallatie is voldoende doorstroming essentieel.

Hoe beperk je drukverlies?

Gebruik:

• voldoende grote leidingdiameter;
• korte leidingtrajecten;
• zo weinig mogelijk scherpe bochten;
• ruime afsluiters;
• goed gedimensioneerde filters.

Plaats de warmtepomp niet onnodig ver van de technische ruimte.

Waterleiding warmtepomp 22mm

22 mm wordt vaak gebruikt bij traditionele metalen cv-leidingen. Of 22 mm voldoende is voor een warmtepomp hangt af van het benodigde debiet. Bij kleine vermogens en korte trajecten kan het geschikt zijn. Bij grotere warmtepompen kan een grotere leiding nodig zijn.

Waterleiding warmtepomp 28mm

28 mm koper of een vergelijkbare hydraulische diameter wordt vaak gebruikt bij hogere debieten. Dit kan interessant zijn bij:

• grotere warmtepompvermogens;
• langere leidingen;
• kleine temperatuurverschillen.

Meerlagenbuis voor warmtepomp

Meerlagenbuis is populair omdat het:

• flexibel is;
• vormvast blijft;
• eenvoudig te monteren is;
• geschikt kan zijn voor verwarmingssystemen;
• weinig corrosiegevoelig is.

Let op de productgegevens van de gekozen buis en koppelingen.

Welke maat meerlagenbuis voor warmtepomp?

Veel gebruikte maten zijn bijvoorbeeld:

• 20 mm;
• 26 mm;
• 32 mm;
• 40 mm.

De juiste maat moet hydraulisch worden bepaald. Gebruik niet automatisch 20 mm omdat de aansluiting op een onderdeel klein lijkt.

Warmtepomp aansluiten met alu-knel

Voor bepaalde meerlagenbuissystemen kun je alu-knelkoppelingen gebruiken. Dit kan handig zijn wanneer je geen perstang wilt gebruiken. Controleer wel of het systeem geschikt is voor:

• cv-temperaturen;
• druk;
• toepassing.

Warmtepomp aansluiten met persfittingen

Persfittingen zijn een andere veelgebruikte methode. Deze geven een permanente mechanische verbinding. Voordelen zijn:

• snelle montage;
• compact;
• geschikt voor veel professionele installaties.

Je hebt wel het juiste persgereedschap en persprofiel nodig.

Waterleiding buitenunit warmtepomp

Bij een monoblock loopt cv-water naar buiten. Dat betekent extra aandacht voor:

• isolatie;
• vorst;
• UV;
• mechanische bescherming.

Gebruik buiten alleen leidingmateriaal en isolatie die daarvoor geschikt zijn.

Warmtepompleiding isoleren

Warmtepompleidingen moeten goed geïsoleerd worden. Waarom? Omdat warmteverlies direct invloed heeft op rendement. Ook kunnen koude leidingen condens veroorzaken. Gebruik isolatie die geschikt is voor:

• buitengebruik;
• temperatuur;
• vocht;
• UV waar nodig.

Waterleiding warmtepomp door de muur

Maak een nette muurdoorvoer. Gebruik eventueel:

• mantelbuis;
• doorvoerhuls;
• afdichting;
• isolatie.

Voorkom dat de leiding strak tegen scherpe bouwdelen ligt.

Waterleiding warmtepomp ondergronds

Bij een buitenunit op afstand kan een leiding deels ondergronds lopen. Dat kan, maar let op:

• leidingmateriaal;
• isolatie;
• vochtbestendigheid;
• vorst;
• mechanische bescherming.

Gebruik een mantelbuis wanneer dat praktisch is.

Vorstbeveiliging bij warmtepomp

Bij monoblocksystemen is vorstbeveiliging zeer belangrijk. Mogelijke oplossingen zijn:

• glycol;
• antivrieskleppen;
• elektrische tracing;
• goede isolatie;
• voldoende circulatie.

Welke methode geschikt is, hangt af van de installatie en de fabrikant.

Glycol in warmtepompleiding

Sommige systemen gebruiken glycol om bevriezing te voorkomen. Controleer of:

• leidingmateriaal;
• pakkingen;
• pomp;
• afsluiters

geschikt zijn voor de gebruikte glycolmix.

Afsluiters bij de warmtepomp

Plaats afsluiters zodat onderhoud mogelijk is. Bijvoorbeeld:
aanvoer → afsluiter → warmtepomp
warmtepomp → afsluiter → retour
Hiermee kun je de warmtepomp isoleren zonder het hele systeem leeg te maken.

Vuilfilter bij warmtepomp

Een vuilfilter beschermt de warmtewisselaar en pomp. Bij moderne systemen wordt vaak ook een magneetfilter gebruikt. Plaats het filter volgens de installatievoorschriften.

Ontluchter bij warmtepomp

Lucht in het systeem kan de circulatie verstoren. Gebruik waar nodig automatische of handmatige ontluchters op hoge punten.

Terugslagklep bij warmtepomp

Een terugslagklep kan nodig zijn om ongewenste stroming te voorkomen. Gebruik deze alleen wanneer het hydraulisch schema dat vereist. Een terugslagklep veroorzaakt namelijk extra weerstand.

Buffervat en waterleiding

Een buffervat kan gebruikt worden om:

• systeeminhoud te vergroten;
• pendelen te beperken;
• hydraulische scheiding te creëren.

De leidingen naar het buffervat moeten voldoende ruim zijn.

Waterleiding warmtepomp naar vloerverwarming

Vaak loopt de warmtepomp naar een verdeler. Een mogelijke opbouw is:
warmtepomp → buffervat → hoofdleiding → verdeler → vloerverwarming
De hoofdleiding moet het volledige debiet kunnen vervoeren.

Warmtepomp zonder buffervat

Niet iedere installatie heeft een buffervat nodig. Bij directe aansluiting moet de waterinhoud en doorstroming van het afgiftesysteem wel voldoen aan de eisen van de warmtepomp.

Waterleiding warmtepomp naar boiler

Bij een warmtepompboiler of tapwaterboiler kan een aparte laadkring aanwezig zijn. De diameter van deze leiding moet passen bij het vereiste laaddebiet.

Koper of meerlagenbuis?

Beide kunnen geschikt zijn.

Koper

Voordelen:

• vormvast;
• vertrouwd installatiemateriaal;
• veel koppelingen beschikbaar.

Meerlagenbuis

Voordelen:

• flexibel;
• snel te verwerken;
• minder koppelingen nodig;
• corrosiebestendig.

De keuze hangt af van de installatie.

PVC gebruiken bij warmtepomp?

Voor het cv-water van een normale lucht-water warmtepomp is PVC druk meestal niet geschikt vanwege de hogere watertemperaturen. PVC druk kan wel relevant zijn bij:

• zwembadwarmtepompen;
• koudwatercircuits;
• specifieke technische toepassingen.

Controleer altijd de temperatuurgrens.

Waterleiding zwembadwarmtepomp 50mm

Bij zwembadwarmtepompen is 50 mm PVC een veelgebruikte maat. Een typische installatie:
filter → bypass → warmtepomp → retour

Waterleiding zwembadwarmtepomp 63mm

Bij grotere zwembadpompen kan 63 mm gunstiger zijn vanwege lager drukverlies. Controleer ook de maximale en minimale doorstroming van de warmtepomp.

Bypass bij zwembadwarmtepomp

Een bypass bestaat meestal uit:

• twee T-stukken;
• drie kogelkranen;
• leiding naar en van de warmtepomp.

Hiermee regel je hoeveel water door de warmtepomp stroomt.

Condensafvoer warmtepomp

Naast de waterleiding heeft een warmtepomp vaak een condensafvoer. Deze moet:

• voldoende capaciteit hebben;
• vorstbestendig worden aangelegd;
• goed aflopen.

Condenswater kan bij een buitenunit in de winter bevriezen.

Waterleiding warmtepomp lekvrij monteren

Werk zorgvuldig. Let op:

• rechte snedes;
• juiste koppelingen;
• schoon leidingwerk;
• correcte pers- of knelverbinding;
• juiste afdichting;
• spanningsvrije montage.

Test het systeem voordat het definitief wordt weggewerkt.

Druktest warmtepompleiding

Een nieuwe leidinginstallatie moet vóór ingebruikname worden getest volgens de voorschriften van het gebruikte systeem. Controleer:

• koppelingen;
• afsluiters;
• overgangen;
• apparatuur.

Warmtepomp leidingen spoelen

Voor ingebruikname is spoelen belangrijk. Hiermee verwijder je:

• vuil;
• metaaldeeltjes;
• montageafval.

Een schone installatie beschermt de warmtewisselaar.

Waterkwaliteit warmtepomp

Bij gesloten verwarmingssystemen kan waterkwaliteit belangrijk zijn. Let op:

• hardheid;
• zuurstof;
• vervuiling;
• geleidbaarheid;
• glycol.

Volg de richtlijnen van de fabrikant.

Hoe korter de leiding, hoe beter?

Over het algemeen wel. Kortere leidingen betekenen:

• minder drukverlies;
• minder warmteverlies;
• minder materiaal;
• eenvoudiger montage.

Plaats de warmtepomp dus logisch ten opzichte van de technische ruimte.

Veelgemaakte fouten bij warmtepompleidingen

Te kleine diameter kiezen

Dit veroorzaakt te veel weerstand.

Alleen naar de aansluitmaat kijken

De leiding kan hydraulisch groter moeten zijn.

Slechte isolatie

Dit verlaagt het rendement.

Geen vorstbeveiliging

Vooral bij monoblocksystemen riskant.

PVC gebruiken voor heet cv-water

Controleer altijd de temperatuurgeschiktheid.

Te veel scherpe bochten

Deze verhogen de weerstand.

Geen afsluiters plaatsen

Onderhoud wordt dan lastiger.

Geen filter plaatsen

Vuil kan de warmtewisselaar beschadigen.

Waterleiding warmtepomp kopen bij PVCVoordeel

Bij PVCVoordeel vind je onderdelen voor verschillende watercircuits rond warmtepompen. Denk aan:

• PE-tyleenslang;
• PVC drukleiding;
• meerlagenbuis;
• koppelingen;
• afsluiters;
• overgangskoppelingen;
• kogelkranen;
• T-stukken;
• knieën;
• montagematerialen.

Bepaal eerst welk circuit je gaat aanleggen. Voor een cv-warmtepomp kies je leidingen die geschikt zijn voor temperatuur en druk. Voor een broninstallatie kan PE-leiding de juiste keuze zijn. Voor een zwembadwarmtepomp wordt vaak PVC druk gebruikt.

Conclusie

De juiste waterleiding voor een warmtepomp hangt volledig af van het type installatie. Voor warm cv-water worden vaak koper of geschikte meerlagenbuizen gebruikt. Voor grondgebonden broncircuits kan PE-leiding worden toegepast. Bij zwembadwarmtepompen is PVC drukleiding juist een veelgebruikte oplossing. Kies de diameter nooit alleen op basis van de aansluiting van de warmtepomp. Kijk vooral naar het benodigde debiet, de leidinglengte en het drukverlies. Zorg daarnaast voor goede isolatie, voldoende afsluiters, een passende vuilfilter en goede vorstbeveiliging wanneer leidingen buiten lopen. Met een goed gekozen leidingmateriaal en juiste dimensionering zorg je voor een stabiele doorstroming en een efficiënte warmtepompinstallatie.

Bekijk ook:

 Waterleiding zwembad,

Warmtepomp leidingen isoleren,

Welke diameter tyleenslang heb ik nodig?

Drukverlies berekenen.