Debiet en waterhoeveelheid
Naast de druk speelt ook het debiet een belangrijke rol. Debiet geeft aan hoeveel water er per minuut of per uur door de leiding stroomt.
Een sproeier vraagt bijvoorbeeld een bepaald aantal liters per minuut. Wanneer meerdere sproeiers tegelijk werken, moet de hoofdleiding voldoende capaciteit hebben. Daarom worden professionele beregeningssystemen altijd eerst doorgerekend voordat de juiste leidingdiameter wordt gekozen.
Praktijkvoorbeelden
De juiste diameter tyleenslang hangt af van de toepassing, leidinglengte en benodigde hoeveelheid water. Onderstaande voorbeelden geven een praktische richtlijn.
Buitenkranen
Een buitenkraan naast de woning vraagt relatief weinig water. Hiervoor is een 20 of 25 mm leiding meestal ruim voldoende.
Beregening van de tuin
Een tuin met meerdere pop-up sproeiers heeft vaak een 32 mm hoofdleiding nodig om alle sproeiers van voldoende water te voorzien.
Paardenstal
Voor een paardenstal waar meerdere drinkbakken tegelijkertijd worden gebruikt, is een 32 of 40 mm leiding een logische keuze.
Professionele toepassingen
Bij agrarische installaties, campings en sportvelden worden vaak hoofdleidingen van 50 mm of groter toegepast.
Veelgemaakte fouten bij het kiezen van een diameter
Een veelvoorkomende fout is dat uitsluitend naar de aansluitmaat van de kraan wordt gekeken. Een kraan met een ¾ inch aansluiting betekent niet automatisch dat een 20 mm leiding voldoende is.
Alleen naar de aansluiting kijken
De lengte van de leiding en het gewenste waterverbruik zijn minstens zo belangrijk als de aansluitmaat van de kraan.
Een te kleine diameter kiezen
Een kleinere diameter lijkt voordeliger, maar kan leiden tot onvoldoende waterdruk, slecht functionerende sproeiers en beperkte uitbreidingsmogelijkheden.
Bochten en koppelingen vergeten
Iedere verbinding veroorzaakt extra weerstand. Door de leiding zo recht mogelijk aan te leggen en het aantal koppelingen te beperken, blijft de doorstroming optimaal.
Tip: twijfel je tussen twee diameters? Een iets grotere leiding geeft minder drukverlies, meer capaciteit en meer mogelijkheden voor toekomstige uitbreiding.
Waarom kiezen professionals voor een PE-leiding?
Niet voor niets maken waterleidingbedrijven, installateurs en hoveniers vrijwel altijd gebruik van PE-leidingen. Het materiaal combineert een hoge drukbestendigheid met flexibiliteit en een lange levensduur.
Flexibel en sterk
Een tyleenslang beweegt mee met lichte grondzettingen en is daardoor veel minder gevoelig voor scheuren dan starre leidingsystemen.
Weinig onderhoud
Een PE-leiding heeft nauwelijks onderhoud nodig. De gladde binnenwand voorkomt kalk- en vuilafzetting, waardoor de doorstroming jarenlang optimaal blijft.
Corrosiebestendig
Polyethyleen is bestand tegen corrosie. De leiding kan daardoor niet roesten zoals metalen leidingen.
Lange levensduur
Bij een correcte aanleg is PE geschikt voor langdurige watertransportinstallaties, zowel rondom woningen als bij professionele toepassingen.
Waar wordt een tyleenslang toegepast?
De toepassingen van een PE-waterleiding zijn vrijwel eindeloos. Van een eenvoudige buitenkraan tot complete beregeningsinstallaties en professionele watertransportprojecten.
Rondom de woning
Gebruik tyleenslang voor een waterleiding naar een garage, schuur, tuinhuis of buitenkraan. Ook voor het vullen van een vijver of zwembad is een ondergrondse PE-leiding een betrouwbare oplossing.
Tuin en beregening
In de tuin vormt tyleenslang de basis van vrijwel iedere beregeningsinstallatie. Vanuit de hoofdleiding worden sproeiers, druppelslangen en tappunten aangesloten.
Professioneel en agrarisch
Drinkwatervoorzieningen voor vee, irrigatiesystemen, stallen, paardenweides en akkers worden veel uitgevoerd met PE100-leidingen. Ook campings, sportparken, recreatiebedrijven en industriële installaties maken veel gebruik van PE.
Een waterleiding in de tuin aanleggen
Een goede voorbereiding is de basis van iedere installatie. Voordat je begint met graven, is het verstandig om eerst een leidingplan te maken.
- Bepaal waar de waterleiding moet beginnen.
- Bepaal waar de tappunten of sproeiers komen.
- Kies een zo kort en recht mogelijke leidingroute.
- Beperk het aantal bochten, koppelingen en aftakkingen.
- Houd rekening met eventuele toekomstige uitbreidingen.
- Kies de juiste diameter voor de leidinglengte en benodigde watercapaciteit.
Denk vooruit. Misschien wil je later een extra buitenkraan, kas of automatisch beregeningssysteem aansluiten. Een iets grotere hoofdleiding voorkomt dat je de complete installatie opnieuw moet aanleggen.
Lees ook: Waterleiding buiten aanleggen →
Hoe diep moet een tyleenslang worden ingegraven?
De juiste aanlegdiepte hangt af van de toepassing van de PE-waterleiding.
Drinkwaterleiding
60–80 cm
Voor drinkwaterleidingen geldt in Nederland doorgaans een vorstvrije aanlegdiepte van ongeveer 60 tot 80 centimeter.
Beregeningsleiding
30–40 cm
Beregeningsleidingen worden meestal op ongeveer 30 tot 40 centimeter diepte gelegd, omdat deze installaties vaak voor de winter worden afgetapt of leeggeblazen.
Het belang van een goed zandbed
Een PE-leiding is sterk, maar verdient wel een stabiele ondergrond. Daarom wordt een waterleiding meestal op een egaal zandbed gelegd. Scherpe stenen of puin kunnen na verloop van tijd puntbelasting veroorzaken, waardoor beschadigingen kunnen ontstaan.
Na het plaatsen van de leiding wordt deze eerst afgedekt met schoon zand voordat de sleuf verder wordt aangevuld met de uitgegraven grond. Hierdoor wordt de druk gelijkmatig verdeeld en blijft de leiding optimaal beschermd.
Bij gebruik van PE100 RC is een traditioneel zandbed in sommige situaties minder noodzakelijk, omdat deze leidingen speciaal zijn ontwikkeld om beter bestand te zijn tegen puntbelasting. Een zorgvuldig aangelegde ondergrond blijft echter de beste keuze.
Waarschuwingslint en mantelbuis
Waarschuwingslint
Wanneer een waterleiding wordt ingegraven, is het verstandig om enkele tientallen centimeters boven de leiding een waarschuwingslint aan te brengen. Bij toekomstige graafwerkzaamheden wordt hierdoor tijdig zichtbaar dat zich daaronder een leiding bevindt.
Mantelbuis
Moet de PE-leiding onder een fundering, bestrating of oprit worden aangelegd? Dan is een mantelbuis aan te raden. De waterleiding blijft hierdoor beschermd en kan later eenvoudiger worden vervangen.
Tyleenslang aansluiten
Een PE-leiding wordt vrijwel nooit verlijmd. In tegenstelling tot PVC worden PE-leidingen verbonden met mechanische koppelingen of lasverbindingen. Voor particuliere installaties zijn knelkoppelingen veruit de meest gebruikte oplossing.
1. Leiding recht afzagen
Maak een haakse, rechte zaagsnede met een PVC zaag.
2. Leiding ontbramen
Verwijder bramen met een ontbramer, zodat de leiding gemakkelijk in de koppeling kan worden geschoven.
3. Leiding insteken
Druk de leiding volledig in de koppeling. Een onvoldoende diep ingestoken leiding kan een slechte afdichting veroorzaken.
4. Wartel vastdraaien
Draai de wartel stevig vast volgens de montagevoorschriften. Bij de meeste moderne koppelingen is hiervoor geen speciaal gereedschap nodig.
Welke tyleenkoppeling heb je nodig?
Er zijn verschillende soorten koppelingen beschikbaar. Welke uitvoering geschikt is, hangt af van de toepassing en de gewenste aansluiting.
Direct de juiste koppeling vinden?
Gebruik onze keuzehulp tyleenkoppeling → en ontdek welk type en merk het beste bij jouw situatie past.
Unidelta koppelingen
Unidelta behoort al jarenlang tot de bekendste merken voor PE-koppelingen. Deze kunststof klemkoppelingen zijn eenvoudig te monteren en geschikt voor drinkwaterinstallaties, beregening en industriële toepassingen. Unidelta koppelingen zijn verkrijgbaar als rechte koppeling, knie, T-stuk, verloop, eindkap en overgang naar binnen- of buitendraad.
Jason koppelingen
Jason produceert hoogwaardige PE-koppelingen voor drinkwater- en beregeningssystemen. De koppelingen zijn eenvoudig te monteren en bieden een betrouwbare afdichting, ook bij langdurig gebruik.
Hawle koppelingen
Voor professionele installaties wordt regelmatig gekozen voor Hawle. Deze koppelingen worden veel toegepast in gemeentelijke waterleidingen en grote drinkwaterprojecten en staan bekend om hun hoge kwaliteit en lange levensduur.
Bonfix koppelingen
Bonfix biedt een uitgebreid assortiment overgangskoppelingen tussen PE en andere leidingsystemen. Hierdoor kunnen PE-leidingen eenvoudig worden aangesloten op meerlagenbuis en koperen of stalen buis.
VDL koppelingen
Ook VDL levert diverse PE-koppelingen voor watertransport. De VDL tyleenkoppelingen worden veel gebruikt binnen beregeningsinstallaties en agrarische toepassingen.
Meer weten? Lees Welke tyleenkoppeling heb ik nodig? →
Overgangen naar andere leidingsystemen
Een PE-waterleiding hoeft niet volledig uit hetzelfde materiaal te bestaan. In veel situaties wordt een overgang gemaakt naar een ander leidingsysteem.
Aftakkingen maken
Wanneer meerdere tappunten moeten worden aangesloten, kun je gebruikmaken van T-stukken of zadelstukken.
T-stuk
Een T-stuk verdeelt de waterstroom over meerdere leidingen en wordt vaak toegepast bij buitenkranen, stallen en beregeningsinstallaties.
Zadelstuk
Een zadelstuk maakt het mogelijk om een aftakking te maken op een bestaande PE-leiding zonder de complete leiding te vervangen. Dit is vooral handig wanneer een bestaand systeem later wordt uitgebreid.
Beregening met een tyleenslang
Voor automatische beregeningssystemen vormt de PE-leiding de hoofdader van de installatie. Vanuit deze leiding worden de verschillende sproeizones gevoed.
Afhankelijk van de grootte van de tuin worden pop-up sproeiers, turbinesproeiers of druppelslangen aangesloten.
Moderne systemen maken gebruik van magneetventielen die automatisch worden aangestuurd door een beregeningscomputer. Een goed ontworpen systeem houdt rekening met de beschikbare waterdruk, het debiet en de capaciteit van de pomp of wateraansluiting.
Drinkwater met een PE-leiding
Niet iedere PE-leiding is geschikt voor drinkwater. Kies daarom altijd voor een leiding met een KIWA-certificering.
Drinkwaterleidingen zijn vervaardigd uit materialen die geen schadelijke stoffen afgeven aan het water. Hierdoor blijft de waterkwaliteit behouden, ook wanneer de leiding tientallen jaren in gebruik is.
Veelgemaakte montagefouten
Scheef afzagen
Bij een scheef afgezaagde leiding kan de afdichting niet volledig aansluiten, waardoor lekkage kan ontstaan.
Niet ver genoeg insteken
Wanneer de leiding niet volledig in de koppeling wordt gedrukt, kan de koppeling onvoldoende vastklemmen.
Te strak aandraaien
Koppelingen kunnen beschadigen of vervormen wanneer ze te strak worden aangedraaid. Volg daarom altijd de montagevoorschriften van de fabrikant.
Onvoldoende ondersteuning
Een stabiele ondergrond voorkomt puntbelasting en beschadigingen en draagt bij aan een lange levensduur van de installatie.
Een installatie testen
Voordat de sleuf definitief wordt dichtgemaakt, is het verstandig om de complete installatie onder druk te testen. Zo kunnen eventuele lekkages direct worden opgespoord en verholpen.
- Zet de complete installatie onder druk.
- Controleer alle koppelingen zorgvuldig op lekkage.
- Laat de installatie enige tijd onder druk staan.
- Controleer de verbindingen opnieuw.
- Vul de sleuf pas aan wanneer alles volledig waterdicht is.
Hoe lang gaat een tyleenslang mee?
Een van de grootste voordelen van een PE-waterleiding is de uitzonderlijk lange levensduur. Wanneer een kwalitatief hoogwaardige PE100-leiding volgens de voorschriften wordt geïnstalleerd, kan deze gemakkelijk vijftig jaar of langer meegaan.
Geen corrosie
Polyethyleen roest niet en is bestand tegen vocht en veel chemicaliën.
Gladde binnenwand
Kalk en vuil kunnen zich nauwelijks hechten, waardoor de waterdoorstroming langdurig goed blijft.
Ondergronds beschermd
Ondergrondse leidingen worden beschermd tegen UV-straling en grote temperatuurschommelingen.
Welke factoren beïnvloeden de levensduur?
Hoewel een PE-leiding zeer duurzaam is, hebben de aanleg en gebruiksomstandigheden invloed op de uiteindelijke levensduur.
- Een correcte installatie en stabiele ondergrond.
- Bescherming tegen scherpe stenen en puntbelasting.
- De juiste SDR-klasse voor de toepassing.
- Een werkdruk die binnen de toegestane waarden blijft.
- Bescherming van bovengrondse leidingen tegen mechanische belasting.
- De mate van blootstelling aan zonlicht en temperatuurschommelingen.
Is een tyleenslang bestand tegen vorst?
Een PE-waterleiding is beter bestand tegen vorst dan veel andere leidingmaterialen. Het materiaal is flexibel en kan enigszins uitzetten wanneer water bevriest. Hierdoor is de kans op scheuren kleiner dan bij bijvoorbeeld PVC of koper.
Dat betekent echter niet dat een PE-leiding nooit kan beschadigen. Wanneer een volledig met water gevulde leiding langdurig bevriest, kan ook een PE-leiding beschadigd raken.
Drinkwater: leg de leiding bij voorkeur op een vorstvrije diepte van ongeveer 60 tot 80 centimeter.
Beregening: tap de installatie voor de winter af of blaas deze leeg, zodat er geen water achterblijft dat kan bevriezen.
Bekijk ook Tyleenslang vorstvrij aanleggen →
Onderhoud van een PE-waterleiding
Een goed aangelegde tyleenslang vraagt nauwelijks onderhoud. Toch is het verstandig om de installatie regelmatig te controleren.
- Controleer jaarlijks of de koppelingen nog goed vastzitten.
- Inspecteer bovengrondse leidingen op beschadigingen.
- Controleer afsluiters en buitenkranen.
- Test de werking van beregeningsventielen.
- Maak filters van beregeningsinstallaties regelmatig schoon.
Een lekkage repareren
Hoewel lekkages zelden voorkomen, kunnen ze ontstaan door graafwerkzaamheden of beschadigingen van buitenaf.
Kleine beschadiging
Zaag het beschadigde leidingdeel weg en verbind de twee uiteinden met een rechte PE-koppeling.
Grotere beschadiging
Plaats een nieuw stuk PE-leiding tussen de bestaande leiding en verbind dit met twee rechte koppelingen.
Kun je een tyleenslang hergebruiken?
PE is een duurzaam materiaal dat uitstekend recyclebaar is. Oude leidingen worden steeds vaker ingezameld en verwerkt tot nieuwe kunststofproducten.
Bij een renovatie kan een bestaande leiding soms opnieuw worden gebruikt, mits deze nog in goede staat verkeert en geschikt is voor de gewenste toepassing. Controleer daarbij altijd de leeftijd van de leiding, de drukklasse en eventuele beschadigingen.
Is een PE-leiding milieuvriendelijk?
Polyethyleen heeft een relatief lage milieubelasting wanneer de volledige levenscyclus wordt bekeken. Door de lange levensduur hoeft een PE-waterleiding zelden te worden vervangen, waardoor minder grondstoffen worden verbruikt.
Lange levensduur
Minder vervangingen betekent minder gebruik van nieuwe grondstoffen.
Recyclebaar
PE is recyclebaar en kan opnieuw worden verwerkt tot kunststofproducten.
Weinig lekkage en corrosie
Door de betrouwbare verbindingen en corrosiebestendigheid zijn minder reparaties nodig en gaat minder water verloren.
Wanneer kies je voor een grotere diameter?
Veel mensen twijfelen tussen twee diameters. In de praktijk is het vaak verstandig om voor de grotere maat te kiezen wanneer je verwacht dat de installatie in de toekomst wordt uitgebreid.
Een grotere leiding biedt drie belangrijke voordelen:
- minder drukverlies;
- een hogere watercapaciteit;
- meer flexibiliteit voor toekomstige uitbreidingen.
Het prijsverschil tussen twee diameters is meestal beperkt, terwijl het comfort en de beschikbare capaciteit aanzienlijk kunnen toenemen.
Welke tyleenslang past bij jouw situatie?
Welke tyleenslang je nodig hebt, hangt uiteindelijk af van de toepassing, leidinglengte, gewenste capaciteit en werkdruk.
| Toepassing |
Richtlijn diameter |
| Eenvoudige buitenkraan |
20 of 25 mm |
| Meerdere tappunten / middelgrote tuin |
32 mm |
| Grote beregening / paardenstal / agrarisch |
40 of 50 mm |
| Campings / professioneel watertransport |
63 mm of groter |
| Drinkwaterinstallatie |
PE100 SDR11 in de meeste gevallen |