Tyleenslang

Wat is een tyleenslang?

Een tyleenslang is een flexibele kunststof waterleiding die wordt gebruikt voor het transporteren van water onder druk. In de praktijk wordt de naam tyleenslang vaak gebruikt als verzamelnaam voor een PE-leiding (polyethyleen leiding). Hoewel de naam "tyleen" afkomstig is van een oude merknaam, bedoelt vrijwel iedereen tegenwoordig een zwarte PE waterleiding wanneer er over een tyleenslang wordt gesproken. Door de hoge sterkte, lange levensduur en uitstekende weerstand tegen vocht, chemicaliën en corrosie is de tyleenslang uitgegroeid tot de standaard voor ondergrondse waterleidingen. Of je nu een buitenkraan wilt aansluiten, een complete beregeningsinstallatie aanlegt of een drinkwaterleiding naar een schuur of stal wilt trekken, in vrijwel alle gevallen is een PE leiding de beste keuze. Een belangrijk voordeel van een tyleenslang is dat deze niet kan roesten. Waar stalen leidingen na verloop van tijd kunnen corroderen en koper gevoelig kan zijn voor bepaalde waterkwaliteiten, blijft een PE leiding jarenlang in uitstekende conditie. Hierdoor wordt dit materiaal al tientallen jaren toegepast door waterleidingbedrijven, hoveniers, installateurs en particulieren.

Waarom kiezen voor een tyleenslang?

Steeds meer mensen kiezen voor een PE waterleiding omdat het materiaal eenvoudig te verwerken is en zeer betrouwbaar is. De combinatie van flexibiliteit en sterkte maakt een tyleenslang geschikt voor vrijwel iedere situatie waarin water moet worden vervoerd. Doordat de slang licht buigbaar is, kunnen bochten vaak zonder extra hulpstukken worden gemaakt. Hierdoor zijn minder koppelingen nodig, wat de kans op lekkages verkleint en de installatie sneller maakt. Daarnaast heeft een PE leiding een zeer gladde binnenwand. Hierdoor ontstaat minder stromingsweerstand dan bij veel andere leidingmaterialen. Het water kan gemakkelijker door de leiding stromen, waardoor drukverlies beperkt blijft. Vooral bij lange leidingen en beregeningsinstallaties is dit een belangrijk voordeel. Ook de levensduur speelt een grote rol. Een kwalitatief goede PE100-leiding gaat bij normaal gebruik gemakkelijk vijftig jaar of langer mee. Daardoor vormt een tyleenslang een duurzame investering waar je jarenlang geen omkijken naar hebt.

Waar wordt een tyleenslang voor gebruikt?

Het toepassingsgebied van PE leidingen is enorm breed. Zowel particulieren als professionals gebruiken dagelijks tyleenslangen voor uiteenlopende projecten. De meest voorkomende toepassing is het aanleggen van een drinkwaterleiding naar een woning, garage, schuur of bijgebouw. Dankzij KIWA-gecertificeerde uitvoeringen is een PE leiding veilig te gebruiken voor drinkwater. Ook in de tuin wordt veel gebruikgemaakt van PE leidingen. Een buitenkraan, automatische beregening, druppelirrigatie of sproeisysteem wordt vrijwel altijd gevoed via een ondergrondse tyleenslang. Daarnaast worden PE leidingen toegepast in de agrarische sector voor drinkwatervoorzieningen van vee, irrigatiesystemen, watertransport op campings, recreatieparken en sportvelden. Ook de industrie gebruikt PE leidingen vanwege de uitstekende chemische bestendigheid. Door de veelzijdigheid is de tyleenslang uitgegroeid tot één van de meest gebruikte leidingsystemen van Nederland.

De geschiedenis van de tyleenslang

De ontwikkeling van polyethyleen begon halverwege de vorige eeuw. In eerste instantie werd het materiaal vooral gebruikt voor elektrische isolatie, maar al snel ontdekten fabrikanten dat PE ook uitstekend geschikt was voor leidingsystemen. De eerste generaties PE leidingen waren relatief zacht en werden vooral toegepast voor lichte toepassingen. Door voortdurende materiaalontwikkeling ontstonden later veel sterkere varianten zoals PE80 en uiteindelijk PE100. Tegenwoordig behoort PE100 tot de hoogste kwaliteitsklasse voor drinkwaterleidingen. Dankzij de hoge treksterkte kunnen de leidingwanden dunner worden uitgevoerd zonder dat dit ten koste gaat van de drukklasse. Hierdoor ontstaat meer doorstroming bij dezelfde buitendiameter. In de afgelopen decennia hebben vrijwel alle waterleidingbedrijven de overstap gemaakt naar PE leidingen. Ook gemeenten, aannemers en installateurs gebruiken tegenwoordig vrijwel uitsluitend PE voor nieuwe watertransportleidingen.

Waaruit bestaat een PE leiding?

Een tyleenslang wordt gemaakt van polyethyleen, een kunststof die bekendstaat om zijn uitstekende mechanische eigenschappen.

Polyethyleen heeft verschillende voordelen:

• zeer sterk
• flexibel
• slagvast
• corrosiebestendig
• UV-bestendig (zwarte uitvoering)
• bestand tegen chemicaliën
• geschikt voor drinkwater
• lange levensduur

Het materiaal wordt onder hoge druk geëxtrudeerd tot een naadloze leiding. Hierdoor ontstaan geen zwakke plekken zoals lasnaden of verbindingen. De meeste PE leidingen zijn zwart van kleur. Dit komt doordat aan het materiaal koolstof wordt toegevoegd. Deze koolstof beschermt de leiding tegen UV-straling waardoor deze ook bovengronds langere tijd gebruikt kan worden.

Soorten PE leidingen

Hoewel veel mensen spreken over een tyleenslang, bestaan er verschillende soorten PE leidingen. De eigenschappen verschillen per materiaalsoort en toepassing.

LDPE

LDPE staat voor Low Density Polyethylene. Dit materiaal is zeer flexibel en wordt voornamelijk gebruikt voor druppelslangen, lichte irrigatie en lage druktoepassingen. LDPE is eenvoudig te verwerken, maar minder sterk dan HDPE. Daarom wordt het vrijwel nooit gebruikt voor hoofdwaterleidingen.

HDPE

HDPE betekent High Density Polyethylene. Dit is de meest gebruikte kunststof voor waterleidingen. HDPE heeft een veel hogere dichtheid en daardoor een grotere sterkte. Vrijwel alle moderne drinkwaterleidingen zijn vervaardigd uit HDPE. Voordelen zijn de hoge drukbestendigheid, lange levensduur en uitstekende weerstand tegen beschadigingen.

PE80

PE80 was jarenlang de standaard binnen waterleidinginstallaties. Hoewel dit materiaal nog steeds wordt toegepast, is het grotendeels vervangen door PE100. De sterkte is lager waardoor dikkere leidingwanden noodzakelijk zijn.

PE100

PE100 is tegenwoordig de meest gebruikte kwaliteit. Door de hogere treksterkte kunnen de wanden dunner blijven terwijl dezelfde drukklasse behouden blijft. Hierdoor ontstaat een grotere binnendiameter en minder stromingsweerstand. PE100 wordt gebruikt voor:

• drinkwater
• beregening
• industrie
• landbouw
• gemeentelijke waterleidingen

Voor vrijwel alle nieuwe installaties is PE100 de beste keuze.

PE100 RC

PE100 RC is een doorontwikkeling van de standaard PE100-leiding. RC staat voor Resistance to Crack. Deze leidingen zijn extra bestand tegen puntbelasting, beschadigingen en scheurvorming. Hierdoor kunnen ze vaak zonder zandbed rechtstreeks in de grond worden gelegd, afhankelijk van de bodemgesteldheid en de geldende aanlegrichtlijnen. Voor projecten waarbij de ondergrond minder gunstig is of waar extra zekerheid gewenst is, vormt PE100 RC een uitstekende keuze.

Waarom zijn tyleenslangen zwart?

Vrijwel iedere PE waterleiding is zwart met één of meerdere blauwe strepen. Dat heeft verschillende redenen. De zwarte kleur beschermt de kunststof tegen zonlicht en UV-straling. Hierdoor blijft het materiaal jarenlang sterk. De blauwe strepen geven aan dat de leiding geschikt is voor drinkwater. Zo is tijdens de installatie direct zichtbaar waarvoor de leiding bedoeld is. Voor gasleidingen worden juist gele markeringen gebruikt. Deze kleurcodering maakt vergissingen tijdens de aanleg vrijwel onmogelijk.

PE leiding of PVC?

Een veelgestelde vraag is wat beter is: een PE leiding of een PVC drukleiding. Hoewel beide materialen veel worden toegepast, hebben ze ieder hun eigen toepassingsgebied. PVC is een hard materiaal dat vooral wordt gebruikt voor afvoerleidingen en drukleidingen die uit rechte buizen bestaan. Het is zeer maatvast en eenvoudig te verlijmen. Een PE leiding is daarentegen flexibel en daardoor veel geschikter voor ondergrondse waterleidingen. Doordat de leiding kan meebuigen met lichte grondzettingen, is de kans op breuk aanzienlijk kleiner. Voor drinkwaterleidingen, tuinleidingen en beregeningsinstallaties is een tyleenslang daarom vrijwel altijd de beste keuze.

Waarom is de juiste diameter zo belangrijk?

De diameter van een tyleenslang bepaalt hoeveel water er per minuut door de leiding kan worden getransporteerd. Veel mensen denken dat een hogere waterdruk automatisch meer water oplevert, maar dat is slechts een deel van het verhaal. De hoeveelheid water die uit een kraan, sproeier of beregeningssysteem komt, wordt vooral bepaald door de combinatie van:

• de leidingdiameter;
• de lengte van de leiding;
• de beschikbare waterdruk;
• het gewenste debiet (liter per minuut);
• het aantal tappunten dat tegelijkertijd wordt gebruikt.

Een te kleine leiding zorgt voor extra weerstand. Hierdoor neemt de druk aan het einde van de leiding af. Vooral bij lange afstanden kan dit een groot verschil maken. Bij een leiding van honderd meter is het drukverlies in een 20 mm leiding vele malen groter dan in een 32 mm leiding. Daarom loont het vaak om direct voor een iets grotere diameter te kiezen.

Hoe worden PE-leidingen gemeten?

Bij PE-leidingen wordt vrijwel altijd uitgegaan van de buitendiameter. Wanneer je een tyleenslang van 25 mm koopt, betekent dit dat de buitenzijde van de leiding 25 millimeter meet. De binnendiameter is kleiner, omdat de leidingwand ook een bepaalde dikte heeft. Die wanddikte wordt bepaald door de SDR-klasse. Een PE100 SDR11-leiding heeft bijvoorbeeld dikkere wanden dan een PE100 SDR17-leiding. Daardoor is de binnendiameter kleiner, terwijl de buitendiameter gelijk blijft. Dit is een belangrijk verschil met koperen leidingen, waarbij vaak juist de binnendiameter centraal staat.

Overzicht van de meest gebruikte diameters

Voor vrijwel iedere toepassing is een geschikte diameter beschikbaar. Hieronder lees je wanneer iedere maat meestal wordt toegepast.

16 mm tyleenslang

De kleinste veelgebruikte maat is 16 mm. Deze wordt voornamelijk gebruikt voor:

• druppelirrigatie;
• kleine beregeningssystemen;
• micro-irrigatie;
• kasinstallaties.

Voor een complete waterleiding is 16 mm meestal te klein.

20 mm tyleenslang

De 20 mm PE-leiding wordt vaak gebruikt voor:

• één buitenkraan;
• kleine tuinberegening;
• korte waterleidingen;
• caravans;
• chalets.

Bij langere leidingen ontstaat relatief snel drukverlies.

25 mm tyleenslang

De 25 mm leiding behoort tot de populairste maten. Deze diameter is geschikt voor:

• woningen;
• schuren;
• garages;
• meerdere buitenkranen;
• kleine beregeningsinstallaties.

Voor de meeste particuliere toepassingen is 25 mm een uitstekende keuze.

32 mm tyleenslang

32 mm wordt veel toegepast wanneer grotere waterhoeveelheden nodig zijn. Bijvoorbeeld voor:

• automatische beregening;
• meerdere sproeiers;
• paardenstallen;
• agrarische bedrijven;
• lange leidingen.

Doordat de binnendiameter groter is, blijft de waterdruk beter behouden.

40 mm tyleenslang

40 mm wordt vooral gebruikt voor:

• grote tuinen;
• sportvelden;
• campings;
• bedrijfsinstallaties;
• irrigatie.

Deze diameter kan aanzienlijk meer water transporteren dan een 25 mm leiding.

50 mm tyleenslang

Bij grotere installaties wordt vaak gekozen voor 50 mm. Toepassingen zijn onder andere:

• landbouw;
• industrie;
• hoofdleidingen;
• grote beregeningsinstallaties.

63 mm en groter

Vanaf 63 mm spreken we meestal over professionele watertransportleidingen. Deze worden gebruikt voor:

• gemeentelijke waterleidingen;
• watertransport;
• industrie;
• recreatieparken;
• grote agrarische installaties.

Ook diameters van 75, 90 en 110 mm komen regelmatig voor.

Welke diameter heb jij nodig?

Er bestaat geen universeel antwoord op deze vraag. De juiste maat hangt volledig af van de toepassing. Wanneer je alleen een buitenkraan wilt aansluiten op een afstand van tien meter, is een 20 of 25 mm leiding meestal voldoende. Voor een beregeningssysteem met meerdere sproeiers is een 32 mm hoofdleiding vaak een betere keuze. Moet het water meer dan honderd meter worden getransporteerd? Dan is het verstandig om de diameter verder te vergroten om drukverlies te beperken. Een iets grotere leiding is vaak een slimme investering. Het prijsverschil is meestal beperkt, terwijl de prestaties van de installatie aanzienlijk verbeteren.

Wat betekent SDR?

Naast de diameter speelt ook de SDR-klasse een belangrijke rol. SDR staat voor Standard Dimension Ratio. Deze waarde geeft de verhouding weer tussen de buitendiameter van de leiding en de wanddikte. Hoe lager het SDR-getal, hoe dikker de leidingwand. Een dikkere wand betekent:

• hogere drukklasse;
• grotere veiligheid;
• kleinere binnendiameter.

Een hogere SDR-waarde betekent juist een dunnere wand en daardoor een grotere doorstroming, maar ook een lagere maximale werkdruk.

Hoe wordt SDR berekend?

De formule is eenvoudig: SDR = buitendiameter ÷ wanddikte
Een leiding met een buitendiameter van 32 mm en een wanddikte van ongeveer 3 mm heeft dus een lagere SDR dan een leiding met een wanddikte van 2 mm. De gebruiker hoeft deze berekening meestal niet zelf te maken, maar het helpt wel om te begrijpen waarom twee leidingen met dezelfde buitendiameter toch verschillende eigenschappen kunnen hebben.

SDR7,4

SDR7,4 heeft een zeer dikke leidingwand. Deze leidingen zijn geschikt voor hoge drukken en zware industriële toepassingen. Voor particuliere installaties wordt deze uitvoering zelden gebruikt.

SDR9

SDR9 wordt toegepast wanneer een hoge werkdruk vereist is. Je ziet deze leidingen vooral terug in industriële installaties en speciale watertransportprojecten.

SDR11

SDR11 is veruit de meest gebruikte uitvoering voor drinkwaterleidingen. Deze leiding combineert:

• hoge drukbestendigheid;
• lange levensduur;
• uitstekende veiligheid;
• KIWA-certificering;
• brede verkrijgbaarheid.

Voor vrijwel alle particuliere drinkwaterinstallaties is PE100 SDR11 de standaard.

SDR13,6

SDR13,6 wordt toegepast wanneer iets minder druk nodig is maar een grotere doorstroming gewenst is. Hiermee ontstaat een mooie balans tussen capaciteit en sterkte.

SDR17

SDR17 wordt veel gebruikt voor:

• beregening;
• lage drukinstallaties;
• irrigatie;
• landbouw.

Omdat de wand dunner is, kan meer water door de leiding stromen.

SDR17,6

Deze uitvoering lijkt sterk op SDR17 en wordt eveneens toegepast voor installaties met een lagere werkdruk.

SDR21

SDR21 wordt gebruikt voor relatief lage drukken. Deze leidingen worden voornamelijk toegepast in situaties waarin de maximale druk beperkt blijft.

Welke SDR heb je nodig?

Voor de meeste particuliere situaties kun je de volgende richtlijn aanhouden. Gebruik je de leiding voor drinkwater vanuit de waterleiding? Dan is PE100 SDR11 meestal de beste keuze. Voor beregeningsinstallaties die gevoed worden door een pomp met een lagere werkdruk kan SDR17 vaak prima voldoen. Twijfel je tussen twee uitvoeringen? Dan biedt SDR11 de grootste veiligheidsmarge en de langste levensduur.

Werkdruk uitgelegd

Werkdruk is de maximale druk waarbij een leiding langdurig veilig gebruikt kan worden. Deze druk wordt meestal uitgedrukt in bar. Een drinkwaterleiding in een woning werkt doorgaans met een druk tussen de 2 en 4 bar. Beregeningspompen leveren vaak tussen de 3 en 6 bar. Professionele installaties kunnen aanzienlijk hogere drukken bereiken. Daarom is het belangrijk dat de gekozen leiding voldoende sterk is.

Wat is drukverlies?

Iedere leiding veroorzaakt weerstand. Hoe langer de leiding wordt, hoe groter deze weerstand wordt. Hierdoor daalt de druk onderweg. Dit noemen we drukverlies. Factoren die invloed hebben op het drukverlies zijn:

• lengte van de leiding;
• diameter;
• aantal koppelingen;
• bochten;
• T-stukken;
• waterhoeveelheid.

Een grotere diameter zorgt vrijwel altijd voor minder drukverlies.

Debiet en waterhoeveelheid

Naast de druk speelt ook het debiet een belangrijke rol. Debiet geeft aan hoeveel water er per minuut of per uur door de leiding stroomt. Een sproeier vraagt bijvoorbeeld een bepaald aantal liters per minuut. Wanneer meerdere sproeiers tegelijk werken, moet de hoofdleiding voldoende capaciteit hebben. Daarom worden professionele beregeningssystemen altijd eerst doorgerekend voordat de juiste leidingdiameter wordt gekozen.

Praktijkvoorbeelden

Een buitenkraan naast de woning vraagt relatief weinig water. Hiervoor is een 20 of 25 mm leiding meestal ruim voldoende. Een tuin met meerdere pop-up sproeiers heeft vaak een 32 mm hoofdleiding nodig om alle sproeiers van voldoende water te voorzien. Voor een paardenstal waar meerdere drinkbakken tegelijkertijd worden gebruikt, is eveneens een 32 mm of 40 mm leiding een logische keuze. Bij agrarische installaties, campings en sportvelden worden vaak hoofdleidingen van 50 mm of groter toegepast.

Veelgemaakte fouten bij het kiezen van een diameter

Een veelvoorkomende fout is dat uitsluitend naar de aansluitmaat van de kraan wordt gekeken. Een kraan met een ¾ inch aansluiting betekent niet automatisch dat een 20 mm leiding voldoende is. De lengte van de leiding en het gewenste waterverbruik zijn minstens zo belangrijk. Ook wordt regelmatig gekozen voor een kleinere diameter om kosten te besparen. Dat lijkt aantrekkelijk, maar kan leiden tot onvoldoende waterdruk, slecht functionerende sproeiers en beperkte uitbreidingsmogelijkheden. Een iets grotere leiding is vaak een toekomstbestendige keuze. Daarnaast wordt de invloed van koppelingen en bochten regelmatig onderschat. Iedere verbinding veroorzaakt extra weerstand. Door de leiding zo recht mogelijk aan te leggen en het aantal koppelingen te beperken, blijft de doorstroming optimaal.

Waarom kiezen professionals voor een PE-leiding?

Niet voor niets maken waterleidingbedrijven, installateurs en hoveniers vrijwel altijd gebruik van PE-leidingen. Het materiaal combineert een hoge drukbestendigheid met flexibiliteit en een lange levensduur. Een tyleenslang beweegt mee met lichte grondzettingen en is daardoor veel minder gevoelig voor scheuren dan starre leidingsystemen. Een ander voordeel is dat een PE-leiding nauwelijks onderhoud nodig heeft. De gladde binnenwand voorkomt kalk- en vuilafzetting, waardoor de doorstroming jarenlang optimaal blijft. Bovendien is polyethyleen bestand tegen corrosie, waardoor de leiding niet kan roesten zoals metalen leidingen.

Waar wordt een tyleenslang toegepast?

De toepassingen van een PE-waterleiding zijn vrijwel eindeloos. In en rondom woningen wordt een tyleenslang vaak gebruikt voor het aanleggen van een waterleiding naar een garage, schuur, tuinhuis of buitenkraan. Ook voor het vullen van een vijver of zwembad is een ondergrondse PE-leiding een betrouwbare oplossing. In de tuin vormt de tyleenslang de basis van vrijwel iedere beregeningsinstallatie. Vanuit de hoofdleiding worden sproeiers, druppelslangen en tappunten aangesloten. Dankzij de flexibiliteit kan de leiding eenvoudig langs borders, gazons en bestrating worden gelegd. Ook in de agrarische sector is een PE-leiding onmisbaar. Drinkwatervoorzieningen voor vee, irrigatiesystemen, stallen, paardenweides en akkers worden vrijwel altijd uitgevoerd met PE100-leidingen. Door de hoge betrouwbaarheid zijn deze leidingen ook geschikt voor campings, sportparken, recreatiebedrijven en industriële installaties.

Een waterleiding in de tuin aanleggen

Een goede voorbereiding is de basis van iedere installatie. Voordat je begint met graven, is het verstandig om eerst een leidingplan te maken. Bepaal waar de waterleiding moet beginnen, welke route de leiding volgt en waar de tappunten of sproeiers komen. Probeer de leiding zo recht mogelijk aan te leggen. Iedere extra bocht, koppeling of aftakking veroorzaakt namelijk extra weerstand in de waterstroom. Bovendien wordt de kans op lekkages kleiner wanneer je het aantal verbindingen beperkt. Houd ook rekening met toekomstige uitbreidingen. Misschien wil je over enkele jaren een extra buitenkraan, een kas of een automatisch beregeningssysteem aansluiten. Door nu al een iets grotere leiding te kiezen, voorkom je dat de complete installatie later opnieuw moet worden aangelegd.

Hoe diep moet een tyleenslang worden ingegraven?

Een veelgestelde vraag is hoe diep een PE-waterleiding moet liggen. Voor drinkwaterleidingen geldt in Nederland doorgaans een vorstvrije aanlegdiepte van ongeveer 60 tot 80 centimeter. Op die diepte is de kans op bevriezing minimaal. Voor beregeningsleidingen gelden minder strenge eisen. Omdat deze installaties vaak in de winter worden afgetapt of leeggeblazen, worden ze meestal op ongeveer 30 tot 40 centimeter diepte gelegd. Hierdoor blijven de leidingen beter bereikbaar voor onderhoud en eventuele uitbreidingen. Wanneer een leiding onder een oprit, parkeerplaats of andere zwaar belaste ondergrond komt te liggen, is het verstandig om extra bescherming aan te brengen, bijvoorbeeld met een mantelbuis.

Het belang van een goed zandbed

Een PE-leiding is sterk, maar verdient wel een stabiele ondergrond. Daarom wordt een waterleiding meestal op een egaal zandbed gelegd. Scherpe stenen of puin kunnen na verloop van tijd puntbelasting veroorzaken, waardoor beschadigingen ontstaan. Na het plaatsen van de leiding wordt deze eerst afgedekt met schoon zand voordat de sleuf verder wordt aangevuld met de uitgegraven grond. Hierdoor wordt de druk gelijkmatig verdeeld en blijft de leiding optimaal beschermd. Bij gebruik van PE100 RC is een traditioneel zandbed in sommige situaties minder noodzakelijk, omdat deze leidingen speciaal zijn ontwikkeld om beter bestand te zijn tegen puntbelasting. Toch blijft een zorgvuldig aangelegde ondergrond de beste keuze.

Waarschuwingslint en mantelbuis

Wanneer een waterleiding wordt ingegraven, is het verstandig om enkele tientallen centimeters boven de leiding een waarschuwingslint aan te brengen. Bij toekomstige graafwerkzaamheden wordt hierdoor tijdig zichtbaar dat zich daaronder een leiding bevindt. Moet de PE-leiding onder een fundering, bestrating of oprit worden aangelegd? Dan is een mantelbuis aan te raden. De waterleiding blijft hierdoor beschermd en kan later eenvoudiger worden vervangen zonder opnieuw te hoeven graven.

Tyleenslang aansluiten

Een PE-leiding wordt vrijwel nooit verlijmd. In tegenstelling tot PVC worden PE-leidingen verbonden met mechanische koppelingen of lasverbindingen. Voor particuliere installaties zijn knelkoppelingen veruit de meest gebruikte oplossing. Het aansluiten van een tyleenslang begint met een haakse, rechte zaagsnede met een PVC zaag. Vervolgens wordt de leiding ontbraamd met een ontbramer, zodat de koppeling gemakkelijk over de buis schuift. Daarna wordt de leiding volledig in de koppeling gedrukt en wordt de wartel stevig aangedraaid. Bij de meeste moderne koppelingen is hiervoor geen speciaal gereedschap nodig. Een correcte montage voorkomt lekkages en zorgt ervoor dat de verbinding jarenlang betrouwbaar blijft.

Welke tyleenkoppeling heb je nodig?

Er zijn verschillende soorten koppelingen beschikbaar. Welke uitvoering geschikt is, hangt af van de toepassing en de gewenste aansluiting.

Unidelta koppelingen

Unidelta behoort al jarenlang tot de bekendste merken voor PE-koppelingen. Deze kunststof klemkoppelingen zijn eenvoudig te monteren en geschikt voor drinkwaterinstallaties, beregening en industriële toepassingen. Unidelta koppelingen zijn verkrijgbaar als rechte koppeling, knie, T-stuk, verloop, eindkap en overgang naar binnendraad of buitendraad. Door de hoge kwaliteit worden Unidelta koppelingen veel toegepast door installateurs en waterleidingbedrijven.

Jason koppelingen

Jason produceert eveneens hoogwaardige PE-koppelingen voor drinkwater- en beregeningssystemen. De koppelingen zijn eenvoudig te monteren en bieden een betrouwbare afdichting, ook bij langdurig gebruik.

Hawle koppelingen

Voor professionele installaties wordt regelmatig gekozen voor Hawle. Deze koppelingen worden veel toegepast in gemeentelijke waterleidingen en grote drinkwaterprojecten. Ze staan bekend om hun hoge kwaliteit en lange levensduur.

Bonfix koppelingen

Bonfix biedt een uitgebreid assortiment overgangskoppelingen tussen PE en andere leidingsystemen. Hierdoor kunnen PE-leidingen eenvoudig worden aangesloten op meerlagenbuis, koperen of stalen buis, 

VDL koppelingen

Ook VDL levert diverse PE-koppelingen voor watertransport. De VDL tyleenkoppelingen worden veel gebruikt binnen beregeningsinstallaties en agrarische toepassingen.

Overgangen naar andere leidingsystemen

Een PE-waterleiding hoeft niet volledig uit hetzelfde materiaal te bestaan. In veel situaties wordt een overgang gemaakt naar een ander leidingsysteem. Zo wordt een tyleenslang regelmatig aangesloten op een PVC-drukleiding, bijvoorbeeld bij een beregeningsinstallatie. Hiervoor zijn speciale overgangskoppelingen verkrijgbaar. Ook een aansluiting op koperen leidingen of meerlagenbuizen komt veel voor, bijvoorbeeld wanneer een buitenleiding wordt aangesloten op de binneninstallatie van een woning. Door gebruik te maken van de juiste overgangsfittingen ontstaat een veilige en waterdichte verbinding.

Aftakkingen maken

Wanneer meerdere tappunten moeten worden aangesloten, wordt gebruikgemaakt van T-stukken of zadelstukken. Een T-stuk verdeelt de waterstroom over meerdere leidingen en wordt vaak toegepast bij buitenkranen, stallen en beregeningsinstallaties. Een zadelstuk maakt het mogelijk om een aftakking te maken op een bestaande PE-leiding zonder de complete leiding te vervangen. Dit is vooral handig wanneer een bestaand systeem later wordt uitgebreid.

Beregening met een tyleenslang

Voor automatische beregeningssystemen vormt de PE-leiding de hoofdader van de installatie. Vanuit deze leiding worden de verschillende sproeizones gevoed. Afhankelijk van de grootte van de tuin worden pop-up sproeiers, turbinesproeiers of druppelslangen aangesloten. Moderne systemen maken gebruik van magneetventielen die automatisch worden aangestuurd door een beregeningscomputer. Een goed ontworpen beregeningssysteem houdt rekening met de beschikbare waterdruk, het debiet en de capaciteit van de pomp of wateraansluiting.

Drinkwater met een PE-leiding

Niet iedere PE-leiding is geschikt voor drinkwater. Kies daarom altijd voor een leiding met een KIWA-certificering. Drinkwaterleidingen zijn vervaardigd uit materialen die geen schadelijke stoffen afgeven aan het water. Hierdoor blijft de waterkwaliteit behouden, ook wanneer de leiding tientallen jaren in gebruik is. Gebruik voor drinkwater uitsluitend koppelingen die eveneens geschikt zijn voor drinkwaterinstallaties.

Veelgemaakte montagefouten

Hoewel een PE-waterleiding relatief eenvoudig te installeren is, worden in de praktijk nog regelmatig fouten gemaakt. Een van de meest voorkomende fouten is een scheef afgezaagde leiding. Hierdoor sluit de afdichting niet volledig aan en kan lekkage ontstaan. Ook wordt de leiding soms niet ver genoeg in de koppeling gedrukt. Daardoor klemt de koppeling onvoldoende vast. Daarnaast worden koppelingen soms te strak aangedraaid. Hierdoor kunnen onderdelen beschadigen of vervormen. Volg daarom altijd de montagevoorschriften van de fabrikant. Een andere veelvoorkomende fout is het ontbreken van voldoende ondersteuning onder de leiding. Een goede ondergrond voorkomt beschadigingen en verlengt de levensduur van de installatie.

Een installatie testen

Voordat de sleuf definitief wordt dichtgemaakt, is het verstandig om de complete installatie onder druk te testen. Zo kunnen eventuele lekkages direct worden opgespoord en verholpen. Controleer alle koppelingen zorgvuldig en laat de installatie enige tijd onder druk staan. Pas wanneer alles volledig waterdicht is, kan de sleuf worden aangevuld. Deze eenvoudige controle voorkomt dat de leiding later opnieuw moet worden opgegraven.

Hoe lang gaat een tyleenslang mee?

Een van de grootste voordelen van een PE-waterleiding is de uitzonderlijk lange levensduur. Wanneer een kwalitatief hoogwaardige PE100-leiding volgens de voorschriften wordt geïnstalleerd, kan deze gemakkelijk vijftig jaar of langer meegaan. Deze lange levensduur is te danken aan de eigenschappen van polyethyleen. Het materiaal is bestand tegen vocht, roest niet, is ongevoelig voor veel chemicaliën en behoudt jarenlang zijn sterkte. In tegenstelling tot metalen leidingen ontstaat er geen corrosie aan de binnen- of buitenzijde. Ook de gladde binnenwand draagt bij aan de levensduur. Doordat kalk en vuil zich nauwelijks kunnen hechten, blijft de waterdoorstroming vrijwel gelijk gedurende de gehele gebruiksperiode. Bij ondergrondse toepassingen is de levensduur vaak zelfs nog langer, omdat de leiding beschermd is tegen UV-straling en temperatuurschommelingen.

Welke factoren beïnvloeden de levensduur?

Hoewel een PE-leiding zeer duurzaam is, zijn er verschillende factoren die invloed hebben op de levensduur. Een correcte installatie is essentieel. Een leiding die zonder zandbed op scherpe stenen wordt gelegd, kan op termijn beschadigd raken door puntbelasting. Ook een verkeerde SDR-klasse of een te hoge werkdruk kan de levensduur verkorten. Daarnaast spelen externe omstandigheden een rol. Bovengrondse leidingen worden blootgesteld aan zonlicht, temperatuurschommelingen en mechanische belasting. Dankzij de zwarte UV-bestendige uitvoering zijn moderne PE-leidingen hier goed tegen bestand, maar een ondergrondse aanleg blijft de beste keuze.

Is een tyleenslang bestand tegen vorst?

Een PE-waterleiding is beter bestand tegen vorst dan veel andere leidingmaterialen. Het materiaal is flexibel en kan enigszins uitzetten wanneer water bevriest. Hierdoor is de kans op scheuren kleiner dan bij bijvoorbeeld PVC of koper. Dat betekent echter niet dat een PE-leiding nooit kan beschadigen. Wanneer een volledig met water gevulde leiding langdurig bevriest, kan ook een PE-leiding beschadigd raken. Daarom wordt een drinkwaterleiding bij voorkeur op een vorstvrije diepte van ongeveer 60 tot 80 centimeter aangelegd. Beregeningsinstallaties worden vaak voor de winter afgetapt of leeggeblazen met perslucht. Hierdoor blijft er geen water achter dat kan bevriezen.

Onderhoud van een PE-waterleiding

Een goed aangelegde tyleenslang vraagt nauwelijks onderhoud. Toch is het verstandig om de installatie regelmatig te controleren. Controleer bijvoorbeeld jaarlijks of alle koppelingen nog goed vastzitten en inspecteer bovengrondse leidingen op beschadigingen. Kijk ook of afsluiters, buitenkranen en beregeningsventielen goed functioneren. Bij beregeningsinstallaties is het belangrijk om filters regelmatig schoon te maken. Hierdoor blijft de waterdoorstroming optimaal en raken sproeiers minder snel verstopt.

Een lekkage repareren

Hoewel lekkages zelden voorkomen, kunnen ze ontstaan door graafwerkzaamheden of beschadigingen van buitenaf. Een kleine beschadiging kan vaak eenvoudig worden hersteld door het beschadigde leidingdeel weg te zagen en een rechte PE-koppeling te plaatsen. Bij grotere beschadigingen kan een nieuw leidingdeel worden geplaatst met behulp van twee rechte koppelingen. Doordat PE-koppelingen demontabel zijn, kan een reparatie meestal snel worden uitgevoerd zonder speciaal gereedschap.

Kun je een tyleenslang hergebruiken?

PE is een duurzaam materiaal dat uitstekend recyclebaar is. Oude leidingen worden steeds vaker ingezameld en verwerkt tot nieuwe kunststofproducten. Bij een renovatie kan een bestaande leiding soms opnieuw worden gebruikt, mits deze nog in goede staat verkeert en geschikt is voor de gewenste toepassing. Controleer daarbij altijd de leeftijd van de leiding, de drukklasse en eventuele beschadigingen.

Is een PE-leiding milieuvriendelijk?

Polyethyleen heeft een relatief lage milieubelasting wanneer de volledige levenscyclus wordt bekeken. Door de lange levensduur hoeft een PE-waterleiding zelden te worden vervangen, waardoor minder grondstoffen worden verbruikt. Daarnaast is PE volledig recyclebaar. Steeds meer fabrikanten verwerken gerecycled materiaal in nieuwe producten zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit. Ook doordat lekkages en corrosie vrijwel niet voorkomen, gaat minder drinkwater verloren en zijn minder reparaties nodig.

Wanneer kies je voor een grotere diameter?

Veel mensen twijfelen tussen twee diameters. In de praktijk is het vaak verstandig om voor de grotere maat te kiezen wanneer je verwacht dat de installatie in de toekomst wordt uitgebreid. Een iets grotere leiding zorgt voor minder drukverlies, een hogere capaciteit en meer flexibiliteit bij toekomstige uitbreidingen. Het prijsverschil tussen twee diameters is meestal beperkt, terwijl het comfort aanzienlijk kan toenemen.

Welke tyleenslang past bij jouw situatie?

Voor een eenvoudige buitenkraan is een 20 of 25 mm PE-leiding meestal voldoende. Wil je meerdere tappunten aansluiten of een middelgrote tuin beregenen, dan is een 32 mm hoofdleiding vaak een betere keuze. Voor grote beregeningsinstallaties, paardenstallen of agrarische toepassingen wordt veel gekozen voor 40 of 50 mm. Professionele installaties, campings en watertransportprojecten maken vaak gebruik van 63 mm of grotere diameters. Bij drinkwaterinstallaties is PE100 SDR11 in de meeste gevallen de beste keuze vanwege de combinatie van veiligheid, drukbestendigheid en KIWA-certificering.

Tyleenslang kopen bij PVCVoordeel

Een tyleenslang is de meest gebruikte oplossing voor het transporteren van water onder druk. Dankzij de combinatie van flexibiliteit, sterkte en een zeer lange levensduur is een PE-leiding geschikt voor vrijwel iedere toepassing, van een eenvoudige buitenkraan tot een complete beregeningsinstallatie of drinkwaterleiding. Door de juiste diameter en SDR-klasse te kiezen, een goede aanlegdiepte aan te houden en kwalitatieve koppelingen te gebruiken, creëer je een installatie die tientallen jaren probleemloos functioneert. Of je nu een particuliere tuin wilt voorzien van een betrouwbare waterleiding of een professionele irrigatie-installatie aanlegt, met een PE100-tyleenslang leg je een solide basis voor de toekomst.

Wil je meer weten over tyleenslang? 

Lees dan hier meer over

• Wat is tyleen precies? 
• Maten tyleen
• Wat is HDPE?
• Wat is ZPE?
• Wat is de SDR-klasse?
• Waterleiding met tyleenslang aanleggen
• Tyleenkoppeling aansluiten
• Wat is het KIWA certificaat

PVCVoordeel: Beter en sneller dan zelf naar de winkel!

 

 

Veelgestelde vragen

Wat is een tyleenslang?

Een tyleenslang is een flexibele PE-waterleiding die wordt gebruikt voor het transporteren van water onder druk. De leiding is geschikt voor drinkwater, beregening en industriële toepassingen.

Is een tyleenslang hetzelfde als een PE-leiding?

Ja. De naam tyleenslang is een veelgebruikte benaming voor een PE-leiding van polyethyleen.

Waarvoor wordt een PE-leiding gebruikt?

PE-leidingen worden gebruikt voor drinkwater, beregening, irrigatie, watertransport, agrarische installaties, industriële toepassingen en buitenleidingen.

Welke diameter heb ik nodig?

Dat hangt af van de lengte van de leiding, het gewenste waterverbruik en het aantal tappunten. Voor de meeste woningen is 25 of 32 mm geschikt.

Wat betekent SDR?

SDR geeft de verhouding tussen de buitendiameter en de wanddikte van een PE-leiding aan. Hoe lager het SDR-getal, hoe dikker de leidingwand en hoe hoger de drukklasse.

Is SDR11 beter dan SDR17?

Niet per definitie. SDR11 is geschikt voor hogere werkdrukken en wordt vaak gebruikt voor drinkwater. SDR17 heeft een grotere binnendiameter en is geschikt voor toepassingen met een lagere druk, zoals beregening.

Kan een tyleenslang bevriezen?

Ja. Daarom moet een drinkwaterleiding vorstvrij worden aangelegd of in de winter worden beschermd.

Hoe diep moet een tyleenslang worden ingegraven?

Voor drinkwater is een diepte van ongeveer 60 tot 80 centimeter gebruikelijk. Beregeningsleidingen liggen vaak op 30 tot 40 centimeter.

Kun je een PE-leiding verlijmen?

Nee. PE wordt verbonden met knelkoppelingen, elektrolasmoffen of stomplassen.

Welke koppelingen heb ik nodig?

Dat hangt af van de toepassing. Veelgebruikte merken zijn Unidelta, Jason, Hawle, Bonfix en VDL.

Hoe lang gaat een PE-waterleiding mee?

Bij correct gebruik kan een kwalitatieve PE100-leiding meer dan vijftig jaar meegaan.

Kan een PE-leiding roesten?

Nee. Polyethyleen is volledig corrosiebestendig.

Is een PE-leiding geschikt voor drinkwater?

Ja, mits de leiding beschikt over een KIWA-certificering of een gelijkwaardige drinkwatergoedkeuring.

Kun je een PE-leiding bovengronds gebruiken?

Ja. Zwarte PE-leidingen zijn UV-bestendig, maar een ondergrondse aanleg geniet de voorkeur.

Kan een tyleenslang worden gerecycled?

Ja. Polyethyleen is volledig recyclebaar en wordt steeds vaker hergebruikt.

Welke leiding is beter: PE of PVC?

Voor ondergrondse waterleidingen is PE meestal de beste keuze vanwege de flexibiliteit en lange levensduur. PVC wordt vooral gebruikt voor afvoer- en drukleidingen in rechte buizen.

Welke leiding gebruik je voor een beregeningssysteem?

Voor de meeste particuliere beregeningsinstallaties wordt een PE100-leiding van 25 of 32 mm toegepast.

Waarom zijn PE-leidingen zwart met blauwe strepen?

De zwarte kleur beschermt tegen UV-straling. De blauwe strepen geven aan dat de leiding geschikt is voor drinkwater.

Kun je een PE-leiding uitbreiden?

Ja. Met T-stukken, zadelstukken en verloopkoppelingen kan een bestaande installatie eenvoudig worden uitgebreid.

Waar koop je een kwalitatieve tyleenslang?

Kies altijd voor een leverancier die uitsluitend werkt met A-merken en KIWA-gecertificeerde PE-leidingen en koppelingen. Zo weet je zeker dat de installatie veilig, duurzaam en betrouwbaar is.